شیر ها
شیرها
شیرهای آفریقایی (Panthera leo) در اکثر مناطق جنوب صحرای آفریقا، بهجز زیستگاههای بیابانی و جنگلهای بارانی، زندگی میکنند. در گذشته، شیرها از آفریقای جنوبی ریشهکن شده بودند، اما امروزه در پارکهای ملی کروگر و کالاهاری جمسبوک و برخی دیگر از مناطق حفاظتشده حضور دارند. شیرها زمانی در سراسر جنوب غربی آسیا و شمال آفریقا پراکنده بودند، اما اکنون تنها زیرگونه باقیمانده در این مناطق، شیر آسیایی (Panthera leo persica) است که در جنگل گیر در شمال غربی هند یافت میشود.
بر اساس مطالعات اخیر، شیرهای غرب و مرکز آفریقا از نظر ژنتیکی به شیرهای هند نزدیکترند تا به شیرهای آفریقای جنوبی و شرقی. این ارتباط به دلیل انزوای زیرجمعیتهای شیر در پناهگاههای محلی طی چرخههای اقلیمی پلیستوسن است. تغییرات زیستگاهی، مانند گسترش و انقباض جنگلها، باعث کاهش اتصال و جدایی زیرجمعیتها شد که اثرات آن هنوز قابلمشاهده است. ارتباط تاریخی بین شیرهای غرب و مرکز آفریقا با شیرهای هند، نزدیکی تکاملی آنها را توضیح میدهد، هرچند گلوگاههای ژنتیکی باعث تمایز سریعتر زیرجمعیت هندی شده است. مطالعات نشان میدهند که دو زیرگونه شیر در منطقهای تماسی در اتیوپی همپوشانی دارند که ممکن است به سودان و سودان جنوبی نیز گسترش یابد.
در مورد زیرگونههای آفریقایی، برخی تاکسونومیستها معتقدند پنج زیرگونه وجود دارد: شیر سنگالی (P. l. senegalensis)، شیر کنگوی شمال شرقی (P. l. azandica)، شیر کاتانگا (P. l. bleyenberghi)، شیر ترانسوال (P. l. krugeri) و شیر آفریقای شرقی (P. l. nubica). بااینحال، اعتبار این طبقهبندیها مورد بحث است و تنها زیرگونه آسیایی (P. l. persica) بدون مناقشه پذیرفته شده است.
|
طبقه بندی |
|
|---|---|
|
فرمانرو |
جانوران |
|
شاخه |
طنابداران |
|
رده |
پستانداران |
|
راسته |
گوشتخواران |
|
خانواده |
گربهسانان |
|
سرده |
پانترا |
|
گونه |
شیر |
|
Taxonomy |
|
|---|---|
|
Animalia |
Kingdom |
|
Chordata |
Phylum |
|
Mammalia |
class |
|
Carnivora |
order |
|
Felidae |
family |
|
Panthera |
Genus |
|
Panthera leo |
Species |
|
منقرض |
منقرض در طبیعت |
بحرانی در معرض خطر |
در معرض خطر |
آسیب پذیر |
نزدیک به تهدید |
نگرانی کمتر |
داده های ناکافی |
ارزیابی نشده |
|
EX |
EW |
CR |
EN |
VU |
NT |
LC |
DD |
NE |
محدوده جغرافیایی
به صورت بومی در این مناطق وجود دارند:
زنده و ساکن
بنین، بوتسوانا، بورکینافاسو، کامرون، جمهوری آفریقای مرکزی، چاد، جمهوری دموکراتیک کنگو، اتیوپی، هند، کنیا، موزامبیک، نامیبیا، نیجر، نیجریه، سنگال، سومالی، آفریقای جنوبی، سودان جنوبی، سودان، تانزانیا، اوگاندا، زامبیا، زیمبابوه
به احتمال زیاد زنده و ساکن
گابن
به احتمال زیاد منقرض شده
ساحل عاج، غنا، گینه، گینهبیسائو، مالی، توگو
منقرضشده
افغانستان، الجزایر، بوروندی، کنگو، جیبوتی، مصر، اریتره، اسواتینی، گامبیا، ایران، عراق، فلسطین اشغالی، اردن، کویت، لبنان، لسوتو، لیبی، موریتانی، مراکش، پاکستان، عربستان سعودی، سیرالئون، سوریه، تونس، ترکیه، صحرای غربی
جمعیت
جمعیت شیرها (Panthera leo) در آفریقا و هند با چالشهای جدی مواجه است. طبق ارزیابیهای اخیر، تعداد شیرهای بالغ و نیمهبالغ در آفریقا بین ۲۲,۰۰۰ تا ۲۵,۰۰۰ و در هند حدود ۶۷۰ فرد تخمین زده شده است (بائر و همکاران، ۲۰۱۸؛ اداره جنگلداری گجرات، ۲۰۲۰). این ارقام به دلیل کمبود پیمایشهای بهروز و عدم قطعیت بالا با احتیاط استفاده میشوند. بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۸، جمعیت شیرهای آفریقا ۲۵ درصد کاهش یافته و از ۳۳,۲۹۲ به ۲۵,۱۰۵ فرد رسیده است.
شیرها در غرب و مرکز آفریقا کاهش شدیدی را تجربه میکنند، بهطوریکه احتمال کاهش یکسومی جمعیت در غرب آفریقا طی سه نسل (۲۱ سال) ۷۴ درصد است. در مقابل، جمعیتها در آفریقای جنوبی افزایش و در آفریقای شرقی پایدار هستند. زیرجمعیت آسیایی در جنگل گیر هند پایدار است. مدیریت مناسب، مانند حصارکشی در ذخیرهگاهها، به حفظ جمعیتها کمک کرده، اما کمبود بودجه و تهدیداتی مانند ازدستدادن زیستگاه و درگیریهای انسانی-حیوانی، بهویژه در غرب آفریقا، خطر انقراض را افزایش میدهد. مدلسازی بیزی نشاندهنده احتمال ۴۱ درصدی کاهش ۳۳ درصدی جمعیت در آفریقا و ۲ درصد در هند است. شیرها بهعنوان گونهای آسیبپذیر طبقهبندی شدهاند، اما غرب آفریقا در معرض خطر انقراض منطقهای قرار دارد.
زیستگاه و اکولوژی شیرها
سیستم:
خشکی
انواع زیستگاه:
جنگل، ساوانا، بوتهزار، علفزار، بیابان
تهدید ها
توسعه مناطق مسکونی و تجاری :90درصد
کشاورزی : کمتر از 50 درصد
پرورش دام و دامداری : کمتر از 50 درصد
شکار : کمتر از 50 درصد
قطع درختان : کمتر از 50 درصد
دخالت و اختلال های انسانی: کمتر از 50 درصد
جمعیت
روند جمعیت:
کاهشی
پراکندگی جمعیت:
زیاد
