تحلیل جامع تغییر اولویتهای اجتماعی و گرههای ارتباطی در فضای نخبگانی و عمومی زمستان 1404
به گزارش تحریریه ویتریو مگ، پایش دقیق دادههای آماری در زمستان 1404 نشاندهنده یک دگرگونی بنیادین در روانشناسی اجتماعی و کانون توجه شهروندان است. برخلاف دورههای گذشته که مسائل معیشتی و دغدغههای ساختاری صدرنشین گفتگوها بودند، دادههای استخراجشده ثابت میکنند که در دوران بحران، توجه عمومی به شکلی ملموس به سمت مسائل لحظهای و ثبات زیرساختی کوچ کرده است. این وضعیت که متخصصان آن را «تنش چندلایه» نامیدهاند، نشاندهنده سطح بالایی از اضطراب اجتماعی و نیاز مبرم به پایداری در بسترهای ارتباطی و فضای کلان کشور است که در تمام لایههای محتوای تولیدشده توسط کاربران دیده میشود.
تحلیل محتوای دی و بهمنماه در زمستان 1404 حکایت از آن دارد که بیش از ۸۰ درصد از کل حجم گفتگوهای آنلاین در پلتفرمهای مختلف، تنها حول سه محور اصلی متمرکز شده است: پایداری دسترسی به شبکه، واکنشهای اجتماعی به تغییرات محیطی و تحلیلهای مربوط به مناسبات بینالمللی. این تمرکز حداکثری به قدری قدرتمند بوده که حتی موضوعات سنتی اقتصادی را نیز به حاشیه رانده است. در واقع، زیرساخت ارتباطی در ایران امروز دیگر صرفاً یک ابزار کاربردی نیست، بلکه به یک «گره اجتماعی» تبدیل شده که بخش بزرگی از اعتراضات آنلاین و مطالبات مدنی را در دوران بحران به خود اختصاص میدهد. کیفیت و استمرار دسترسی به اینترنت، اکنون به یکی از شاخصهای اصلی سنجش آرامش در فضای سیاسی تبدیل شده است.
تفاوت معنادار اولویتها در پلتفرمهای مختلف نیز از دیگر ویژگیهای برجسته زمستان 1404 است. در حالی که فضای توییتر (ایکس) شاهد مباحث سیاسی تندتر و واکنشهای لحظهای به اتفاقات میدانی است، پلتفرمهای دیگر نظیر تلگرام و حتی ایتا، سهم بیشتری از گفتگوهای خود را به تحلیلهای راهبردی درباره آینده روابط ایران و ایالات متحده اختصاص دادهاند. نکته جالب توجه اینجاست که علیرغم وجود برخی بیمها از تغییرات احتمالی در وضعیت امنیتی منطقه طی روزهای آتی بهویژه در پایان هفته، موضوع «امید به مذاکره» و تحلیل احتمالات دیپلماتیک همچنان بخش قابل توجهی از فضا را اشغال کرده است. طبق آمار، حدود ۱۵ درصد از پستهای تلگرامی و ۱۰ درصد از محتوای ایتا به بررسی مسیرهای صلحآمیز و تحلیلهای میانجیگرانه اختصاص یافته که نشاندهنده تمایل جامعه به عبور از تنشها و یافتن کورسوی امید در فضای بینالمللی است. این دادهها در مجموع تصویری از یک جامعه پویا را ترسیم میکنند که در عین درگیری با چالشهای زیرساختی، با نگاهی تحلیلی به دنبال ثبات و آرامش پایدار در افقهای پیش رو است.
