بازار موبایل ایران همیشه پر از خبرهای داغ و بعضاً نگرانکننده است؛ از ممنوعیتهای وارداتی گرفته تا تغییر تعرفهها. اما اینبار خبرها کمی متفاوت است. طبق آخرین گزارشها، وزارت ارتباطات و صمت (صنعت، معدن و تجارت) از یک برنامه تازه و جامع برای تولید موبایل بومی رونمایی کردهاند. برنامهای که قرار است سهم گوشیهای ایرانی را در بازار بهطور چشمگیری افزایش دهد.
اما این طرح دقیقاً چیست و چه تاثیری روی قیمت و تنوع بازار خواهد داشت؟ در ادامه جزئیات این ماجرا را بررسی میکنیم.
جزئیات طرح جدید؛ هدفگذاری ۱۵ درصدی
طبق اخباری که به تازگی منتشر شده، دولت قصد دارد با تخصیص بودجههای کلان و ارائه تسهیلات ویژه به شرکتهای تولیدکننده داخلی، مسیر تولید تلفن همراه در داخل کشور را هموار کند. هدفگذاری اصلی این طرح، رسیدن به سهم ۱۵ درصدی از بازار موبایل کشور در سال پیش رو است.
این یعنی از هر ۱۰۰ گوشی که در ایران فروخته میشود، ۱۵ عدد آن باید ساخت یا مونتاژ داخل باشد. عددی که با توجه به وضعیت فعلی، بسیار بلندپروازانه به نظر میرسد.
مشوقها برای تولیدکنندگان چیست؟
دولت برای اینکه شرکتهای خصوصی را پای کار بیاورد، بستههای تشویقی زیر را در نظر گرفته است:
- تخصیص ارز نیمایی: اولویتدهی به تامین ارز برای واردات قطعات اولیه.
- افزایش تعرفه واردات: گرانتر شدن واردات گوشیهای خارجی (بهویژه در بازه قیمتی اقتصادی) برای ایجاد مزیت رقابتی برای کالای داخلی.
- تضمین خرید: خرید عمده گوشیهای بومی برای ادارات و سازمانهای دولتی.
چالشهای پیشروی تولیدکننده ایرانی
با وجود این حمایتها، کارشناسان معتقدند تولید موبایل بومی فقط با تزریق پول حل نمیشود. تکنولوژی ساخت موبایل بسیار پیچیده است و بسیاری از خطوط تولید فعلی در ایران، در واقع خطوط مونتاژ (SKD و CKD) هستند، نه تولید صددرصدی.
نکته مهم: یکی از بزرگترین چالشها، جلب اعتماد کاربران ایرانی است. تجربههای قبلی نشان داده که مصرفکننده ایرانی به سختی حاضر است برندهای معتبر جهانی مثل سامسونگ و شیائومی را رها کند و به سراغ برندهای داخلی برود، مگر اینکه اختلاف قیمت بسیار فاحش باشد یا کیفیت واقعاً رقابتی ارائه شود.
سیستم عامل بومی؛ قدم بعدی؟
بخش دیگری از این طرح که سروصدای زیادی به پا کرده، بحث توسعه سیستم عامل بومی برای این گوشیهاست. مسئولین معتقدند برای حفظ امنیت دادهها و استقلال از گوگل، باید به سمت توسعه نسخه سفارشیسازی شده اندروید (Android Open Source Project) حرکت کنیم. موضوعی که اگرچه از نظر فنی شدنی است، اما چالش ناسازگاری با اپلیکیشنهای محبوب جهانی را به همراه دارد.
تاثیر بر قیمتها؛ گرانی در راه است؟
شاید مهمترین سوال برای مخاطبان ویتریو این باشد: “آیا گوشی گران میشود؟” تجربه نشان داده هر زمان که سیاستهای حمایتی از تولید داخل اجرا میشود، تعرفه واردات رقیب خارجی افزایش مییابد. اگر این طرح با افزایش تعرفه واردات گوشیهای زیر ۳۰۰ دلار همراه شود، احتمالاً شاهد افزایش قیمت در بخش گوشیهای اقتصادی بازار خواهیم بود.
جمعبندی؛ بخریم یا منتظر بمانیم؟
طرح جدید تولید موبایل بومی تلاشی جدی از سمت دولت است تا ارزبری واردات موبایل را کاهش دهد. اگر تولیدکنندگان داخلی بتوانند گوشیهایی با کیفیت قابل قبول و خدمات پس از فروش واقعی ارائه دهند، شاید بخشی از بازار را قانع کنند. اما تا آن زمان، پیشنهاد ما این است که اخبار تکنولوژی را از ویتریو مگ دنبال کنید تا در بهترین زمان ممکن برای خرید گوشی اقدام کنید.
منابع مورد تایید ویتریو مگ جهت مطالعه و بررسی بیشتر:
وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات
