پلنگ ها
پلنگها
پلنگهای آفریقایی و آسیایی (Panthera pardus) در اکثر مناطق جنوب صحرای آفریقا، خاورمیانه، جنوب آسیا و جنوبشرقی آسیا زندگی میکنند. این گونه به دلیل انطباقپذیری بالا، در زیستگاههای متنوعی از بیابانها تا جنگلهای بارانی و حتی مناطق انسانیزیست دوام آورده است. در گذشته، پلنگها در سراسر شمال آفریقا، اروپا و بخشهای وسیعی از آسیا پراکنده بودند، اما به دلیل از دست دادن زیستگاه و شکار، جمعیتهای آنها کاهش یافته و در بسیاری از مناطق منقرض شده یا در معرض خطر قرار گرفتهاند. پلنگها شکارچیانی فرصتطلب هستند که رژیم غذایی متنوعی دارند و اغلب طعمههای خود را در درختان مخفی میکنند تا از رقبای بزرگتر مانند شیر یا ببر محافظت کنند.
بر اساس مطالعات اخیر، پلنگهای آفریقایی از نظر ژنتیکی با زیرگونههای آسیایی تفاوت دارند، اما تحلیلهای فیلوژنتیک نشاندهنده نه زیرگونه احتمالی است، از جمله پلنگ آفریقایی (P. p. pardus)، پلنگ عربی (P. p. nimr)، پلنگ ایرانی (P. p. saxicolor) و دیگران. این طبقهبندی موقتی است و نیاز به تحقیقات بیشتر دارد. پلنگها در مناطق تماسی مانند خاورمیانه و قفقاز همپوشانی دارند، اما تهدیدات انسانی باعث انزوای زیرجمعیتها شده است.
در مورد زیرگونهها، برخی تاکسونومیستها نه زیرگونه را پیشنهاد میکنند، اما اعتبار آنها مورد بحث است و تنها زیرگونههای آسیایی مانند پلنگ جاوایی و عربی به طور جداگانه ارزیابی شدهاند.
|
طبقه بندی |
|
|---|---|
|
فرمانرو |
جانوران |
|
شاخه |
طنابداران |
|
رده |
پستانداران |
|
راسته |
گوشتخواران |
|
خانواده |
گربهسانان |
|
سرده |
پانترا |
|
گونه |
پلنگ |
|
Taxonomy |
|
|---|---|
|
Animalia |
Kingdom |
|
Chordata |
Phylum |
|
Mammalia |
class |
|
Carnivora |
order |
|
Felidae |
family |
|
Panthera |
Genus |
|
Panthera pardus |
Species |
|
منقرض |
منقرض در طبیعت |
بحرانی در معرض خطر |
در معرض خطر |
آسیب پذیر |
نزدیک به تهدید |
نگرانی کمتر |
داده های ناکافی |
ارزیابی نشده |
|
EX |
EW |
CR |
EN |
VU |
NT |
LC |
DD |
NE |
محدوده جغرافیایی
به صورت بومی در این مناطق وجود دارند:
زنده و ساکن
افغانستان، آنگولا، ارمنستان، آذربایجان، بنگلادش، بنین، بوتان، بوتسوانا، بورکینافاسو، بوروندی، کامبوج، کامرون، جمهوری آفریقای مرکزی، چاد، چین، کنگو، جمهوری دموکراتیک کنگو، ساحل عاج، جیبوتی، مصر، گینه استوایی، اریتره، اسواتینی، اتیوپی، گابن، غنا، گینه، گینه بیسائو، هند، اندونزی (جاوا)، ایران، عراق، کنیا، لیبریا، مالاوی، مالزی، مالی، موزامبیک، نامیبیا، نپال، نیجر، نیجریه، عمان، پاکستان، فدراسیون روسیه، رواندا، عربستان سعودی، سنگال، سیرالئون، سومالی، آفریقای جنوبی، سودان جنوبی، سریلانکا، سودان، تانزانیا، تایلند، ترکیه، ترکمنستان، اوگاندا، یمن، زامبیا، زیمبابوه
به احتمال زیاد زنده و ساکن
گامبیا، اسرائیل، کره شمالی، لائوس، لسوتو، تاجیکستان، ویتنام
به احتمال زیاد منقرض شده
هنگکنگ، اردن، کره جنوبی، کویت، لبنان، موریتانی، مراکش، سنگاپور، سوریه، توگو، تونس، امارات متحده عربی، ازبکستان
منقرضشده
الجزایر، گرجستان (حضور نامطمئن)
جمعیت
جمعیت پلنگها (Panthera pardus) در آفریقا و آسیا با چالشهای جدی مواجه است. هیچ تخمین کلی دقیقی از تعداد افراد بالغ وجود ندارد، اما زیرگونههای آسیایی اغلب Endangered یا Critically Endangered هستند. تخمینهای منطقهای عبارتند از: پلنگ آمور (کمتر از ۶۰ فرد)، پلنگ عربی (۴۵-۲۰۰ فرد)، پلنگ جاوایی (۳۵۰-۵۲۵ فرد)، پلنگ سریلانکایی (۷۰۰-۹۵۰ فرد)، پلنگ ایرانی (۸۰۰-۱۰۰۰ فرد)، پلنگ هندی (۱۲,۰۰۰-۱۴,۰۰۰ فرد)، پلنگ شمال چین (کمتر از ۵۰۰ فرد)، و پلنگ هندوچینی (کمتر از ۲,۵۰۰ فرد). در آفریقا، جمعیتها بیش از ۵۰% در غرب و شرق کاهش یافته، اما در جنوب آفریقا پایدارتر است. کاهش کلی بیش از ۳۰% در سه نسل گذشته (۲۲.۳ سال) به دلیل از دست دادن زیستگاه و شکار گزارش شده است.
پلنگها در غرب و شمال آفریقا کاهش شدیدی را تجربه میکنند، در حالی که در جنوب آفریقا و هند جمعیتها پایدار یا در حال افزایش هستند. مدیریت حفاظتی مانند مناطق حفاظتشده به حفظ کمک کرده، اما تهدیداتی مانند تجارت غیرقانونی و تعارض انسانی-حیوانی خطر انقراض را افزایش میدهد. مدلسازی نشاندهنده کاهش بیش از ۵۰% در بسیاری از زیرمناطق است. پلنگها بهعنوان گونهای آسیبپذیر (Vulnerable) طبقهبندی شدهاند، اما برخی زیرگونهها مانند پلنگ عربی و جاوایی بحرانی در معرض خطر هستند.
زیستگاه و اکولوژی پلنگ ها
سیستم:
خشکی
انواع زیستگاه:
جنگلهای معتدل/خشک/مرطوب/باتلاقی/کوهستانی، ساوانای خشک/مرطوب، بوتهزارهای معتدل/خشک/مرطوب/کوهستانی/مدیترانهای، علفزارهای معتدل/خشک/فصلی/کوهستانی، بیابانهای گرم/معتدل
تهدید ها
توسعه مناطق مسکونی و تجاری : بیش از ۵۰ درصد
کشاورزی و جنگلزدایی : بیش از ۵۰ درصد
پرورش دام و دامداری : کمتر از ۵۰ درصد
شکار غیرقانونی و تجارت : بیش از ۵۰ درصد
کاهش طعمه و تعارض انسانی : بیش از ۵۰ درصد
تکهتکه شدن زیستگاه: بیش از ۵۰ درصد
